Lang leve het papier


(cc) Andrea on Flickr

Ik heb een MacBook, een Mac Mini, een Android telefoon, een iPad en een e-reader. Dat zijn vijf apparaten waarop ik e-books kan lezen. En toch blijk ik in mijn leesgedrag bijna even conservatief als een hoogbejaarde met een goede leesbril. Van mijn vijftien laatst gelezen boeken las ik er zeker twaalf gewoon als papieren boek. Deels heeft dat te maken met de boekenbranche, die mijn zuurverdiende geld blijkbaar niet wil hebben, maar deels is het ook een gevoelskwestie.

Maar laat ik eerst eens de hand in eigen boezem steken. Van de vijf apparaten in de eerste zin van dit stukje is er maar eentje waarop ik echt boeken lees: de e-reader. De iPad is te zwaar en te onhandig, om van de computers maar te zwijgen. De telefoon is dan weer te klein en te traag. Daarnaast leest het scherm van een e-reader echt fijner dan een gewoon beeldscherm.  Ik heb dus een Nook. Gekocht bij Barnes & Noble op 5th Avenue in New York, in mei vorig jaar. Door te kiezen voor de Nook heb ik dus de e-readers met ingebouwde boekenwinkel (bijvoorbeeld de Kindle en de OYO) links laten liggen. Barnes & Noble levert namelijk alleen aan mensen met een Amerikaanse creditcard. Geen probleem, dacht ik bij aankoop. De Nook kan PDF en ePub lezen, dus ik kom een heel eind.

Dat viel tegen. Op zich zijn er plekken genoeg waar je ePubs kan kopen. Al die ePubs zijn echter voorzien van het Digital Rights Management systeem van Adobe. En dus kun je ze alleen maar openen en overzetten naar de Nook met het door Adobe ontwikkelde programma Digital Editions. En laat ik dat Digital Editions nu het meest gebruiksonvriendelijke en trage stukje software vinden dat ooit door Adobe is geproduceerd, en dat wil wat zeggen. Het alternatieve programma Calibre werkt beter, maar kan dus niet volledig met DRM omgaan. Voor het kopen en registreren is toch weer Digital Editions nodig. Handig is anders. Het wordt je ook niet makkelijker gemaakt door bol.com. Neerlands grootste boekenboer heeft zijn installatieprocedure alleen ingericht op Windows-computers. Mac-gebruikers moeten via een omweg aan de software komen. Linux-gebruikers kunnen overigens helemaal niet legaal digitaal lezen. Voor dat besturingssysteem is Digital Editions niet beschikbaar. Voor hen rest niet veel meer dan het illegale circuit af te struinen. Op bittorrent-site Demonoid zijn veel boeken te vinden, ook Nederlandse titels. Bereid je voor op heel veel Baantjer, matige thrillers en huisgemaakte meesterwerkjes. Leuk voor een keer, maar bij lange na niet voldoende voor een evenwichtig leesdieet.

Zie hier het volgende nadeel: heb je alle technische hindernissen overwonnen, dan kan het nog moeilijk zijn om te lezen wat je digitaal wil gaan lezen. Veel boeken verschijnen überhaupt niet in een digitale editie, dus die vallen al af. Helaas zijn de boeken die ik per se digitaal wil lezen (vakliteratuur en non-fictie) bijna per definitie niet digitaal te krijgen. Boeken die wel in de elektronische winkel te vinden zijn kosten vaak evenveel als een papieren versie. Ik ben zelfs boeken tegengekomen die digitaal duurder zijn. En dat valt toch moeilijk te rijmen met de productie- en distributiekosten die voor digitale boeken natuurlijk veel lager liggen. Een deel wordt verklaard door een hogere BTW op elektronische boeken, maar het voelt gewoon niet goed. Voor dat geld wil ik dan wel iets hebben. Iets wat ik vast kan houden.

En dat brengt ons op mijn laatste nadeel van het elektronisch lezen. Ik ben er achter gekomen dat ik gewoon van boeken houd. Het definitieve van inkt op papier, de mogelijkheid om even terug te bladeren zonder elk blaadje één voor één te moeten omslaan. Het genoegen van het dichtslaan van een boek na de laatste bladzijde. Het urenlang struinen in mooie winkels als De Drvkkery in Middelburg tussen allerlei prachtig ontworpen kaften. Ik mis het elke keer als ik een digitaal boek heb gelezen. En dus koop ik nog steeds papieren boeken, soms tot wanhoop van mijn vriendin. Zij is er ook gek op, maar de ruimte in onze boekenkast is schaars.

Zijn er dan helemaal geen lichtpuntjes na ruim een jaar digitaal lezen? Jawel. Schrijvers Ivo Victoria, Aliefka Bijlsma, Niels Aalberts en hun uitgevers durfden het aan om DRM-vrije e-books te publiceren. Victoria gebruikte het Radiohead-model, waarbij de lezer zelf het te betalen bedrag bepaalde. Ik heb Hoe ik nimmer de Ronde van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het me spijt) met plezier gelezen en betaalde (volgens mij) zo’n tien euro. Aalberts’ Doorbraak is één van de betere marketingboeken die ik ooit heb gelezen, alleen werd hier mijn laatstgenoemde nadeel wel heel duidelijk zichtbaar. Het papieren boek is veel prettiger opgemaakt en staat dan ook nog steeds op mijn verlanglijstje. Aliefka Bijlsma kende ik niet, een gezamenlijke kennis tipte mij dat haar roman Mede namens mijn vrouw als gratis e-book te downloaden was. Een mooi tragikomisch verhaal over een diplomaat die uitgerangeerd wordt. Het was een prettig boek, en ik heb het al twee keer gekocht als cadeau voor iemand anders. Op papier en met een mooi papiertje er omheen. Zoals het hoort.

18. mei 2011 by Martijn
Categories: weblog | Tags: , , , | 4 comments

Comments (4)

  1. Ik ga binnenkort op vliegvakantie. Ik wil een paar te zware boeken van Peter Sloterdijk (uitgever Boom) meenemen. Ik vraag aan de uitgever om de digitale uitgaves. Deze bestaan niet. Ik koop maar de papieren exemplaren en ga ze zelf scannen.
    Mijn probleem is opgelost. Hoe nu verder? Kan ik anderen plezier doen met mijn gedigitaliseerde versies (via de uitgever of buiten de uitgever) ?

    • Daar zijn websites voor. Onofficële versies van google books zeg maar. library.nu geloof ik en er is nog wel het een en ander war ze dankbaar zijn voor zelfscanners.

  2. Volgens jou is het dus aan te raden om een ereader te kopen en geen Ipad aan te schaffen als ik hem vooral wil gebruiken voor het lezen van boeken. Ondanks dat hij wat zwaarder is lijkt het mij nog steeds wel handig ook te kunnen internetten en direct mijn boeken te kunnen bestellen on line!?

  3. @e-books Het is heel persoonlijk. Ik vind het lezen (niet scannen maar echt lezen) op een iPad best wel vermoeiend. Nu heb ik wel de iPad 1 en die is zwaarder dan de iPad 2. Je zou het even moeten uitproberen bij een Mac-winkel. Qua e-readers: Als je veel Engelse boeken leest is een Amazon Kindle eigenlijk het meest ideaal. In Nederland hebben Selexyz en Libris e-readers aan hun winkel gekoppeld. Op iPad zit je toch weer te klooien met Adobe Digital Editions en/of de Boekenbol-app.